Ochrona krajobrazu oraz właściwe nim zarządzanie stanowi przedmiot postanowień, ratyfikowanej przez Polskę w roku 2004 Europejskiej Konwencji Krajobrazowej (EKK), zgodnie z którą Państwa Członkowskie Rady Europy zobowiązują się do podjęcia działań na rzecz prawnego uznania krajobrazów, ustanowienia i wdrożenia polityki krajobrazowej oraz zintegrowania krajobrazu z polityką w zakresie planowania regionalnego i urbanistycznego, a także z innymi politykami, które pośrednio lub bezpośrednio oddziałują na krajobraz.
Kluczowe znaczenie dla implementacji postanowień EKK do polskiego prawa miało przyjęcie ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774) – zwanej ustawą krajobrazową, która wskazuje audyt krajobrazowy województwa, jako podstawowe narzędzie ochrony i zarządzania krajobrazami w Polsce. Następnie, ze względu na potrzebę zapewnienia jednolitego podejścia do waloryzacji krajobrazów we wszystkich województwach, Rada Ministrów Rozporządzeniem z dnia 11 stycznia 2019 r. wprowadziła szczegółowe regulacje określające metodykę sporządzania audytu krajobrazowego.
Realizując określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym cele opracowania audytu krajobrazowego, tj.:
• zidentyfikowanie krajobrazów występujących na całym obszarze województwa,
• określenie cech charakterystycznych zidentyfikowanych krajobrazów,
• ocenę wartości zidentyfikowanych krajobrazów,
w efekcie opracowania audytu wskazuje się przede wszystkim:
• krajobrazy priorytetowe rozumiane jako krajobrazy szczególnie cenne dla społeczeństwa ze względu na ich wartości przyrodnicze, kulturowe, historyczne, architektoniczne, urbanistyczne, ruralistyczne lub estetyczno-widokowe;
• zagrożenia dla możliwości zachowania wartości krajobrazów priorytetowych oraz krajobrazów w obrębie obszarów lub obiektów chronionych na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
• rekomendacje i wnioski dotyczące kształtowania i ochrony krajobrazów priorytetowych oraz krajobrazów w obrębie obszarów lub obiektów chronionych na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
19 marca 2025 r. rozpoczął się proces opiniowania projektu Audytu krajobrazowego województwa lubelskiego. Zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, instytucjami właściwymi do przedstawienia opinii są:
• regionalny dyrektor ochrony środowiska,
• dyrektorzy parków narodowych i krajobrazowych położonych w granicach województwa,
• wojewódzki konserwator zabytków,
• rady gmin położonych na terenie województwa.
Termin wyrażenia opinii wynosi 30 dni od dnia otrzymania projektu audytu. Stanowisko samorządów lokalnych wyrażane jest wyłącznie w formie uchwały rady gminy.
4 kwietnia 2025 r. odbyła się telekonferencja z udziałem przedstawicieli rad gmin z terenu województwa lubelskiego oraz instytucji ochrony przyrody i dziedzictwa kulturowego, podczas której przedstawiono zakres, strukturę treści oraz wyniki Audytu krajobrazowego województwa lubelskiego.
W odniesieniu do zgłoszonych podczas spotkania pytań i wniosków, poniżej zamieszczono materiały pomocnicze do wykorzystania w procesie przygotowywania opinii do projektu Audytu krajobrazowego województwa lubelskiego:
• prezentacja (plik pdf)
• przykładowe wzory uchwały rady gminy:
opinia pozytywna bez uwag (plik doc)
opinia pozytywna z uwagami (plik doc)
opinia negatywna z uwagami (plik doc)
23 marca 2026 r. rozpoczął się proces konsultacji społecznych projektu Audytu krajobrazowego województwa lubelskiego.
Na podstawie art. 38b ust. 2 pkt 4 i 5 oraz art. 8g, art. 8h, art. 8i ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.) oraz Uchwały nr CCXXII/4354/2026 Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie konsultacji społecznych projektu Audytu krajobrazowego województwa lubelskiego, zawiadamia się o rozpoczęciu konsultacji społecznych projektu Audytu krajobrazowego województwa lubelskiego.
Termin konsultacji społecznych ustala się w dniach od 23 marca 2026 r. do 19 kwietnia 2026 r.
Projekt Audytu krajobrazowego województwa lubelskiego dostępny jest:
1. Na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Lublinie pod adresem https://umwl.bip.lubelskie.pl/ w zakładce Polityka regionalna / Audyt krajobrazowy (https://umwl.bip.lubelskie.pl/index.php?id=936).
2. W siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Lublinie, w Departamencie Strategii i Rozwoju, ul. Artura Grottgera 4, 20-029 Lublin, w pokoju 454 (IV piętro), w godzinach od 9.00 do 13.00.
Konsultacje społeczne prowadzone są w następujących formach:
Zbieranie uwag do projektu Audytu krajobrazowego województwa lubelskiego w okresie konsultacji społecznych,
Spotkania otwarte poprzedzone prezentacją projektu Audytu krajobrazowego województwa lubelskiego dniach: 2.04.2026 r. (czwartek) od godz. 16.00 do godz. 18.00 oraz 7.04.2026 r. (wtorek) od godz. 16.00 do godz. 18.00 w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Lublinie, ul. Artura Grottgera 4, 20-029 Lublin, sala 069A (parter),
Dyżury projektanta w dniach: 2.04.2026 r. (czwartek) od godz. 18.00 do godz. 19.00 oraz 7.04.2026 r. (wtorek) od godz. 18.00 do godz. 19.00 w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Lublinie, ul. Artura Grottgera 4, 20-029 Lublin, sala 069A (parter).
Uwagi składa się do Zarządu Województwa Lubelskiego wyłącznie za pomocą obowiązującego formularza pisma dotyczącego aktu planowania przestrzennego, w następujący sposób:
na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, w Kancelarii Ogólnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Lublinie (parter), lub pocztą na adres: Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie, ul. Artura Grottgera 4,20-029 Lublin,
na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: poczty elektronicznej na adres: krajobraz@lubelskie.pl lub za pomocą skrzynki do e-Doręczeń: AE:PL-50810-20039-CIIGV-27,
osobiście podczas przewidzianych spotkań otwartych lub dyżurów projektanta.
Wzór formularza jest dostępny:
pod adresem: https://umwl.bip.lubelskie.pl/index.phpid=936&action=details&document_id=2282771 lub https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/formularz-pisma-dotyczacego-aktu-planowania-przestrzennego,
w Departamencie Strategii i Rozwoju UMWL w Lublinie, ul. Artura Grottgera 4, 20-029 Lublin, w pokoju 454 (IV piętro), w godzinach od 9.00 do 13.00.
Uwagi złożone po upływie wskazanego terminu pozostają bez rozpatrzenia.
Organem właściwym do rozpatrzenia zgłoszonych uwag jest Zarząd Województwa Lubelskiego.
